ბლოგი
UNICEF-ის ბოლო კვლევა: რატომ უჭირთ მოზარდებს ტექსტის გააზრება და კრიტიკული აზროვნება
სულ ახლახანს გაეროს ბავშვთა ფონდის, "იუნისეფის" ბოლო კვლევა გამოქვეყნდა, რომელიც ახალგაზრდების საკვანძო უნარებსა და კომპეტენციებს აფასებს. შედეგი სავალალოა. ადამიანები, რომლებიც უკვე ზრდასრულნი არიან, „დიდ გამოწვევებს აწყდებიან წიგნიერებაში, განსაკუთრებით აზრების ფორმულირებასა დ
მომისმინე
კლდის პირზე ვდგავარ, ქვემოთ ვიყურები, უფსკრულისკენ, მაინტერესებს იქ რა არის, ვინმეს თუ გაუვლია, თითქოს რაღაც მოჩანს კიდეც, მგონი, რაღაც ბჟუტავს. ნეტავ როგორ შეიძლება იქ მოხვედრა, რომელი გზით? აუცილებლად უნდა ჩავიდე, იქნებ ვინმემ ბილიკი მიმასწავლოს ან თან წამიყვანოს. ველოდები, მაგრამ არავინ ჩანს. წონ
რას ნიშნავს იყო ლეტერატოელი?
გაიცანით ჩვენი მოსწავლეები უფრო ახლოს.
პროკრასტინაცია: აწმყოს გამტაცებელი
ახლა, როცა ამ ბლოგს ვწერ, ე.წ. “დედლაინამდე” რამდენიმე საათია დარჩენილი. დიდი ხანია ვიცი, რის შესახებ მინდა დავწერო, ვერც იმას ვიტყვი, რომ რომ უპასუხისმგებლო ან ზარმაცი ვარ. რაც თავი მახსოვს, ყოველთვის განსაკუთრებით ვღელავ თუ პირობას გავტეხ, ან მნიშვნელოვანი საქმეს გადავდებ. ასეთ დროს დანაშაულის გან
ლეტერატო - სამყარო, რომლის აღმოჩენაც ღირს
გაგვიცანით უფრო ახლოს
როგორ წავიკითხოთ (უკეთ)
კითხვის ფენომენი ჩვენს სამყაროში ერთ-ერთი ყველაზე უცნაური და იდუმალი რამაა, რომელიც კაცობრიობას დამწერლობის შექმნის ხანიდან მოყოლებული აღელვებდა და რომლის ამოხსნასაც ლინგვისტები, სემიოტიკის სპეციალისტები, განათლების ფსიქოლოგები თუ ფილოსოფოსები ამ დისციპლინების გაჩენიდანვე ცდილობენ. მაგრამ წაკითხვისა
მშობელი და ბავშვი: თავისუფლების ნაბიჯები
გახსოვთ პირველად როდის გაუშვით შვილს ხელი? როდის დაიჯერეთ, რომ დამოუკიდებლად შეძლებდა გავლას, როდის დაავალეთ მაღაზიაში წასვლა? როდის გაიფიქრეთ, რომ შეძლებდა გზის გადაკვეთას, სკოლაში უთქვენოდ მისვლას ან მეგობრებთან ერთად გასეირნებას? გახსოვთ, რას გრძნობდით ამ დროს? ალბათ ეს მოვლენები ერთდროულად სიხარ
რატომ კრიტიკული აზროვნება: ეკონომიკური უნარები?
რატომ უნდა ისწავლონ ახალგაზრდებმა ეკონომიკური უნარების კურსზე?განათლება ეს არაა მხოლოდ ფაქტებისა და მოვლენების აღნუსხული სია ადამიანის გონებაში, უკვე შეფასებული და განსაზღვრული იარლიყებით; განათლება პირველ რიგში საკუთარი ცოდნის დასაზღვრულობის, სამყაროს პირობითობის ცოდნაა, მრავალფეროვნების აღიარებაა
რა სჭირდება მოზარდს?
ძნელად თუ მოიძებნება მშობელი, ვისაც არ სურს, საკუთარმა შვილმა მასზე უკეთესი გზა განვლოს და ბედნიერი, კეთილდღეობით აღსავსე ცხოვრებით იცხოვროს. მაგრამ რას ნიშნავს ბედნიერი ცხოვრება? არის ეს წარმატება? ძალაუფლება? ფინანსური კეთილდღეობა? და არის თუ არა ეს ყველაფერი ბედნიერი ცხოვრების გარანტი? კაცობრიობი
რა უნდა ვიცოდეთ მშობლებმა: შემოქმედებითი ძიება მოზარდებში
ნებისმიერ ადამიანთან ურთიერთობა ადვილდება, თუკი გვესმის მისი. ასეა საკუთარ შვილებთანაც, ოღონდ ეს ხშირად გვავიწყდება, რადგან მივეჩვიეთ, რომ ის - ჩვენი ცხოვრების ცენტრალური ფიგურა - ერთ დროს უსუსური და სრულიად ჩვენზე დამოკიდებული არსება იყო. ახლა კი ჩვენს წინაშე უკვე პიროვნებაა, რომელიც ცხოვრებისკენ გ
13 ფსიქოტიპი
როგორ გამოვნახოთ მოზარდებთან საერთო ენა და დავეხმაროთ მათ განვითარებასა და წარმატებაში? აქცენტების კლასიფიკაცია ერთ-ერთი ინსტრუმენტია, რაც ამაში დაგვეხმარება.ადამიანის ფსიქიკაში აქცენტების კლასიფიკაცია პირველად გერმანელმა ფსიქიატრმა კარლ ლეონჰარდმა შეიმუშავა 1968 წელს. შემდეგ კი მეცნიერმა ანდრეი ლიჩ
როგორ გავაუმჯობესოთ ურთიერთობა ჩვენს მოზარდ შვილებთან
დაახლოებით 11 წლიდან ბავშვში იწყება ტრანსფორმაციის მნიშვნელოვანი ეტაპი. ის უკვე ხდება მოზარდი და მიუხედავად იმისა, რომ ამ პერიოდს - თინეიჯერობას რომ ვეძახით - ძალზე რთულ პერიოდად ვთვლით, ამავდროულად ისიც უნდა ვიცოდეთ, რომ ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი და ნაყოფიერი დრო მოზარდის განვითარებისთ
მოზარდები და კომპიუტერთან მიჯაჭვულობა
კომპიუტერთან მიჯაჭვულობა ნებისმიერ შეკრებაზე, რომელიც ორი მშობლისგან მაინც შედგება, სულ მალე ჩივილისა და განსჯის საგანი ხდება. მოზარდების უმეტესობა სხვადასხვა თამაშებში, დისქორდში და თამაშების ფორუმებზე ცხოვრობს. არის უფრო მძიმე შემთხვევები, როდესაც მოზარდი თვითონ არ თამაშობს, მაგრამ სხვის თამაშებს
მოზარდები და პანდემია
პანდემიამ ძირეულად შეცვალა ჩვენი ცხოვრება, მაგრამ განსაკუთრებით რთულია მისი გადატანა მოზარდებისთვის. მათთვის ხომ სოციალიზაცია და სოციალური ურთიერთობები უმნიშვნელოვანესია, ამას მოკლებულნი და სახლში მყოფები ძირითადად მოწყენილობის მძიმე განცდას ვერ უმკლავდებიან. ეს კი ფონური დეპრესიის საშიშროებას წარმო
მშობლის სევდა
"მშობლებს შეუძლიათ მხოლოდ კარგი რჩევები მოგვცენ ან სწორ გზაზე დაგვაყენონ, მაგრამ ჩვენი ხასიათის საბოლოო ჩამოყალიბება მაინც ჩვენს ხელშია"ანა ფრანკის დღიურიეს წერილი მშობლებს ეძღვნება. მათ, ვისაც ასე ხშირად ადანაშაულებენ უგულისყურობაში, დროის უქონლობაში, და თითის გაშვერით ბრალს სდებენ, რომ ბავშვებს ყუ
ცთომილების ტყვეობაში
ადამიანს სჩვევია შეიქმნას სუბიექტური რეალობა, რომელშიც არსებობა ხანდახან ძალიან კომფორტულია. პრობლემა მხოლოდ იმაშია, რომ ეს სუბიექტური რეალობა გვაიძულებს არასწორი გადაწყვეტილებები მივიღოთ, რაც ჩვენი და ჩვენს გარშემო მყოფების ცხოვრების ხარისხზე აისახება. ამ სუბიექტურ რეალობას კოგნიტიური გადახრები, იგ
მწვანე თითება ტისტუ
„ბავშვებს ყველაფერი შეგიძლია უამბო. სულ მიკვირდა, მოზრდილები რა ცუდად სცნობენ-მეთქი ბავშვებს. არც დედ-მამამ იცის თავისი შვილების ამბავი. ბავშვებს კაცმა არაფერი უნდა დაუმალოს; ვითომც პატარები არიან და მათთვის ადრეა ყველაფრის ცოდნაო. რა უბადრუკი მოსაზრებაა! იცით, ბავშვები მშვენივრად ამჩნევენ მშობლებს
სიმართლე თუ ერთგულება
კრიტიკული აზროვნების ერთ-ერთ კლასზე სიტუაციური ანალიზის პროცესში ვიყავით, როდესაც ერთმა მოსწავლემ ასეთი რამ გვითხრა: „ამ სიტუაციაში მნიშვნელობა არ აქვს რაა სიმართლე, მთავარია მეგობარს არ ვუღალატო, თუნდაც ის ცდებოდეს, იმიტომ რომ ჩემი მეგობარია. ამიტომაც მას ყოველთვის გავამართლებ და დავიცავ. ერთგულები
ინტერვიუ ხელოვნებაზე
ლეტერატოს ხელოვნების ისტორიის კლასი ცარიელია არადა ყველა წესის მიხედვით ახლა აქ მეცადინეობა უნდა მიმდინარეობდეს. საქმე ისაა, რომ ხელოვნების ისტორიის პედაგოგს სოფო გოზალიშვილს გასვლითი კლასი აქვს - მოსწავლეები გარეთ, ბუნებაში ეძებენ და გარემოში ცდილობენ ხელოვნებისათვის, იდეისათვის შთაგონებისა და მასა
მონაცემთა მეცნიერება
ძალიან ბევრს ვსაუბრობთ მომავლის პროფესიებზე და იმაზე, თუ საით აქვს აღებული გეზი სამყაროს. სულ უფრო იკრებს ძალას „ნივთების ინტერნეტი“ (internet of things) და ხელოვნური ინტელექტი, ხოლო მონაცემები, რასაც big data ეწოდება, სულ უფრო და უფრო მნიშვნელოვანი ხდება, თუკი გავითვალისწინებთ დაგროვილი თუ ყოველწუთ
ფეხის წვერებზე მოსიარულე
უკვე თითქმის ერთი წელია ჩვენი დიალოგი არ იცვლება:- „როგორ ხარ?“- „კარგად“ - მეტყვის და ცდილობს თვალი ამარიდოს, გამექცეს. არ იცის სად წაიღოს ხელები, არ იცის, სად წაიღოს საკუთარი თავი. პირველადი უკუკავშირი არ არსებობს. ვერ შედგა. საკუთარი თავით მიღებული უხერხულობა ერთგვარ ტრანსში ამყოფებს. „თუ გავჩუმდ
ყურანის ყვავილები
სახალისო და საინტერესო არა მხოლოდ ერთად მსჯელობა, არამედ ხანდახან ერთად წერაც შეიძლება იყოს. არაჩვეულებრივია, როდესაც ბავშვები ცდილობენ თავიანთი თანატოლები წიგნებით დააინტერესონ. ასე არა მხოლოდ ინტელექტუალურ შრომას, არამედ კეთილი საქმის კეთებასაც ეჩვევიან. სწორედ ეს იყო ჩვენი მიზანი, როდესაც შმიტის
შიშის შესახებ
"Everything you’ve ever wanted is on the other side of fear"უცნობი ავტორიამბობენ, შიშს დიდი თვალები აქვსო. ერთ-ერთი ყველაზე მძლავრი და დესტრუქციული გრძნობა, რომელიც ადამიანს მუდმივი გამოწვევების წინაშე ამყოფებს... რა არის შიში და როგორ შეიძლება იგი დავძლიოთ? რისი გვეშინია და რატომ? საიდან იღებს ეს შ
ინტერვიუ თამარ რაზმაძესთან
"ლეტერატოს" დამფუძნებელი- რა არის კრიტიკული აზროვნება და რატომ ასწავლით მას მოზარდებს?პირველ რიგში ეს არის ობიექტური აზროვნება, რომელიც ემყარება ფაქტებს და არა რწმენებს. ობიექტური აზროვნება გადამწყვეტია მეცნიერებაში, რომელიც საშუალებას გვაძლევს მტკიცებულებების გარეშე არ მივიღოთ ჰიპოთეზა; მაგრამ არან
მე ვფიქრობ, მაშასადამე ხმას ვაძლევ
რადგან დღეს საქართველოს მოქალაქეები უკანასკნელად ვაძლევთ ხმას პრეზიდენტობის კანდიდატს (დაშვებით, რომ საერთო შეთანხმების მთავარი დოკუმენტი - საქართველოს კონსტიტუცია კიდევ ერთხელ მერამდენედ არ გადაიწერება), ძვირფასო მოსწავლეებო, ჩვენც გვინდა გითხრათ:თქვენ გაიზრდებით, და რადგან მრავალჯერ გვისაუბრია დემ
მოსწავლის მოდუს ოპერანდი
სულ მალე ახალი სასწავლო წელი დაგვეწყება. რამდენი რამ გელოდება წინ! რა თავგადასავლები, რა ახალ-ახალი ამბები! აღმოჩენის სიხარული და ჩავლილი წამების სევდა, პასუხებით დახუნძლული და უპასუხოდ დარჩენილი კითხვები, რუტინა და უეცარი სიურპრიზები, ფიქრით აღტაცება და ფიქრითვე დაღლა, ძველის გახსენება და ახლის შექ
განმანათლებლობის დასი
თანამედროვე ეპოქის გაანალიზების მცდელობისას შეუძლებელია ტექნოლოგიების როლს გვერდი აუარო. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ხელოვნური ინტელექტის როლი, რომელიც სულ უფრო მეტად ხდება თანამედროვეობის ნაწილი და ნელ-ნელა ცვლის ჩვენს რეალობას. ამ ორი დღის უკან, სრულიად შემთხვევით, სულ სხვა საკითხის ძიებისას კისი
მომავლის ადამიანი
დღეს უკვე საიდუმლოს არ წარმოადგენს, რომ პროფესიები, რომელიც რუტინული ტიპის სამუშაოს მოიცავს, ნელ-ნელა ქრება. რატომ? იმიტომ რომ კარგად განსაზღვრული, შეზღუდული რაოდენობისა და განმეორებითი ტიპის პროცედურების კოდირება კომპიუტერულად უმარტივეს ამოცანას წარმოადგენს. ეს კი იმას გულისხმობს, რომ კომპიუტერს მი
ინოვაცია და ჩვენ
რა არის სამყაროს პროგრესის მამოძრავებელი ძალა, ის, რაც ცვლის რეალობას და კაცობრიობა ახალ სიბრტყეში გადაჰყავს? მავანნი პოლიტიკას დაასახელებენ, ან ომებს და ტერიტორიებისა და ძალაუფლების გადანაწილებას. მაგრამ, თავი და თავი ინოვაციებია. ისეთი დიდი აღმოჩენები, რომლებზეც თავად პოლიტიკა და ქვეყნების მოწყობა
ბაბუა წვერას ღვინო
როგორ შეიძლება მოვახერხოთ, რომ მოზარდებმა წიგნებიც შეიყვარონ, წერის კულტურაც გამოუმუშავდეთ, ერთმანეთთან კომუნიკაცია გაიუმჯობესონ, გუნდში მუშაობა ისწავლონ, იდეების გარშემო იმსჯელონ, თანამედროვე ტექნოლოგიებსაც აუწყონ ფეხი და დღევანდელი სამყაროს ნაწილადაც იგრძნონ თავი? ამ მრავალმხრივ ამოცანას გადაჭრის
ბედნიერება არჩევანია
„ბედნიერება და უმაღლესი სიკეთე - სწორედ ესაა ადამიანის მთავარი მიზანი... რადგან უმაღლესი სათნოება ბედნიერებაა და სწორედ ეს არის ჩვენი მიზანი, ხოლო მიზნის მიღწევის გზა ქმედებაშია, და სათნოება ქმედებაა, შესაბამისად, სათნოებით ცხოვრება გვაძლევს შესაძლებლობას, ვიყოთ ბედნიერები და ვფლობდეთ უმაღლეს სიკეთე
ინტერვიუ მაიკლ მატლისთან
მაიკ მარტლი: "საქართველო არის უნიკალური ქვეყანა შეუზღუდავი პოტენციალითა და ბრწყინვალე გონების მქონე ადამიანებით"."ლეტერატოს" კრიტიკული აზროვნების ინგლისურენოვანი პროგრამის ხელმძღვანელი მაიკ მარტლი უკვე ოთხი წელია საქართველოში ცხოვრობს და მოღვაწეობს. იგი პოლიტიკური მეცნიერებების სპეციალისტია და ბიზნე
3 მარტსა და 8 მარტზე
დედამ მასწავლა ძლიერი რომ უნდა ვყოფილიყავი. ბავშვობიდან სულ ეს მესმოდა „დამოუკიდებელი უნდა იყო... უნდა შეძლო... უნდა მოინდომო... შენ ყველაფერი გამოგივა...“ „შეიძლება შენ ძალიან ლამაზი არ ხარ, მაგრამ ძალიან ჭკვიანი ხარ და ეს უფრო მნიშვნელოვანია“... როგორი იყო მაშინდელი დედაჩემი? იქნებ ის იყო, ახლა რო
წერილი ბოთლში
ერთ გვიან საღამოს სიტყვა-სიტყვით ასეთი მესიჯი მივიღე: „თაკ, წავიკითხე წიგნი... კინაღამ ავტირდი დასასრულში... მაგარი წიგნი იყო“. მესიჯი „ლეტერატოს“ მოსწავლე ნიკასგანაა და ერთ-ერთი ყველაზე საყვარელი და საინტერესო 12 წლის ბიჭია, ვინც კი ოდესმე მინახავს. ცელქი, ორიგინალური აზროვნებით, ეპატაჟური იუმორით,
ჟან ჟაკ რუსო აღზრდის შესახებ
1. ჩვენი აღზრდის უცნაურობა ის არის, რომ ბავშვს მუდმივად მოვალეობაზე ესაუბრებიან და მის უფლებებზე კი არასდროს.2. ბავშვი არ უნდა იყოს არც პირუტყვი, არც კაცი, არამედ ბავშვი. იგი უნდა გრძნობდეს თავის სისუტეს, მაგრამ არ უნდა იტანჯებოდეს მის გამო. იგი დამოკიდებული უნდა იყოს და არა მორჩილი, ითხოვდეს, კი არ
მწერლობის ხვედრი
ლიტერატურული ჟანრები, მიმდინარეობები, მწერლობის პროცესი, სიუჟეტური ხაზი, ნაწარმოების აგებულება - ამ თემებზე ხშირად ვსაუბრობთ ჩვენს წიგნიერების კლასებზე. რას ნიშნავს ნამდვილი, ხარისხიანი ლიტერატურა? რას განვიცდით, როდესაც ჩვენთვის იდეალურ ნაწარმოებს ვეცნობით? რა უნდა მოგვცეს და დაგვიტოვოს წიგნმა? - ა
მეტი ხარ, ვიდრე გგონია
რომელიც მუდამ თან მქონდა. მინდოდა, ამ ხერხით გამეგო, ნამდვილად გამჭრიახი იყო იგი თუ არა. მაგრამ ამ ნახატის დანახვაზე ისინი ყოველთვის ერთსა და იმავეს მეუბნებოდნენ – „ქუდიაო“. ამის შემდეგ აღარაფერს ვუყვებოდი მათ მახრჩობელა გველებზე, უსიერ ტყეებსა და ვარსკვლავებზე, მათებურად ვიწყებდი ლაპარაკს და საუბარ
წერილი მამას
ეძღვნება ყველა ბავშვსახალი წელი მოდის და მეც ამ წელს გავჩნდები, მამა. ჯერ არ ვიცი, ბიჭი ვიქნები თუ გოგო, მაგრამ შენთვის ხომ სულ ერთი იქნება, მამა? თუ ბიჭი ვიქნები, ხომ არ მეტყვი, ჩემს ასაკში შენ რომ უკეთესი იყავი: ჩემზე მშრომელი, ჩემზე ყოჩაღი, ჩემზე ძლიერი და მოხერხებული? ვეცდები, იმედი არ გაგიცრუო,
აღმრზდელის 10 მცნება
1. ვეცადო, მივცე საუკეთესო მაგალითი. რადგან არაფერი ასწავლის მას უკეთ, თუ არა საქციელი2. ვეცადო, ვიყო მომთმენი: ავუხსნა, ავუხსნა და ისევ ავუხსნა3. ვეცადო, თავი შევიკავო არაფრისმომცემი დიდაქტიკისგან4. ვეცადო, ვასწავლო სიკეთე, სიყვარული და გაცემა. რადგან არაფერი მიანიჭებს ზრდასრულობაში ამაზე მეტ სიხარ